Generale Synode Zwolle 2026 – Toespraak GKSA
Toespraken
D.J. Bolt
13-06-26
Op de generale synode bijeen op 5 juni jl. kregen de afgevaardigden van uitgenodigde buitenlandse kerken de gelegenheid de vergadering toe te spreken. We hebben hun gevraagd of we hun toespraken in ons internetmagazine mochten publiceren. Daar hebben we welwillend toestemming voor gekregen.
Dr. H. Zwemstra van de Gereformeerde Kerke van Suid-Afrika sprak de GS als volgt toe.
(Vertaling DJB)
Toespraak tot de Hervormde Kerken (in Nederland) namens de Gereformeerde Kerken in Zuid-Afrika (GKSA)
5 juni 2026
Beste broeders en zusters in onze Heer Jezus Christus,
Mijn naam is Heinrich Zwemstra en ik ben predikant van de Gereformeerde Kerk in Walvis Bay/Swakopmund, Namibië. De Gereformeerde Kerken in Zuid-Afrika hebben vijftien plaatselijke gemeenten in Namibië.
Onze relatie met de Gereformeerde Kerken in Nederland ligt ons zeer na aan het hart. Om deze reden hebben onze afgevaardigden voor buitenlandse oecumenische betrekkingen besloten twee afgevaardigden te sturen: professor Sarel van der Walt en mijzelf. Helaas kon professor Van der Walt niet op tijd een visum voor Nederland verkrijgen, en wij bieden onze oprechte excuses aan voor zijn afwezigheid.
Het is voor mij een groot voorrecht en een diepe vreugde om als afgevaardigde van de Gereformeerde Kerken in Zuid-Afrika op deze synode aanwezig te zijn. Namens de GKSA breng ik u onze hartelijke groeten over. Ik dank God voor de gelegenheid om u te ontmoeten, deel te hebben aan uw gemeenschap en samen te getuigen van de waarheid van het evangelie van Jezus Christus.
Wij groeten in het bijzonder u als een nieuw opgericht kerkverband. De Gereformeerde Kerken (in Nederland) staan aan het begin van een nieuw hoofdstuk in de geschiedenis van de kerk van Christus in uw land. De vorming van een nieuw kerkverband is zowel een zaak van grote verantwoordelijkheid als van een krachtig getuigenis. Het getuigt van een verlangen om trouw te blijven aan het Woord van God, de waarheid van het evangelie te bewaren en het leven van de kerk in te richten naar de wil van God.
Een wereld in snelle verandering
We komen hier bijeen in een tijd die gekenmerkt wordt door snelle en ingrijpende veranderingen. De wereld om ons heen verandert in een ongekend tempo. Technologische ontwikkelingen, mondiale verbondenheid en culturele verschuivingen geven samenlevingen een nieuwe vorm en beïnvloeden de manier waarop mensen denken, leven en geloven.
Ook het wereldbeeld en de waarden van de wereld waarin we leven, veranderen snel. Waarden die ooit algemeen aanvaard waren, worden nu in twijfel getrokken of zelfs verworpen. Morele kaders worden opnieuw gedefinieerd en het concept van waarheid wordt vaak beschouwd als relatief of subjectief. In een dergelijk klimaat wordt zekerheid vaak met argwaan bekeken en worden blijvende waarheden vervangen door tijdelijke meningen.
Deze veranderingen laten de kerk niet onberoerd. De kerk staat inderdaad vaak onder enorme druk om zich aan te passen aan de tijdgeest. Dit is vooral duidelijk in delen van Europa, waaronder Nederland, waar kerkgenootschappen ingrijpende veranderingen hebben ondergaan – soms door herstructurering, soms door kerkverlating, en soms door theologische compromissen.
Wij zien heel duidelijk dat u, als nieuw kerkverband, met deze zaken te maken hebt. U bent niet gevrijwaard van deze druk. U bent geroepen om Christus te dienen in een samenleving die steeds wereldser wordt en vaak onverschillig staat tegenover – of zelfs weerstand biedt aan – het gezag van de Schrift.
Maar temidden van al deze veranderingen komt het Woord van God tot ons met duidelijkheid en gezag. Romeinen 12:2 spoort ons aan:
“Wordt niet gelijkvormig aan deze wereld, maar wordt veranderd door de vernieuwing van uw denken, opdat u kunt onderscheiden wat de wil van God is: wat goed, welgevallig en volmaakt is.”
Dit is niet louter een suggestie, maar een roeping. De kerk is geroepen om niet de wereld te weerspiegelen, maar zich ervan te onderscheiden – om gevormd te worden door Gods waarheid in plaats van door menselijke trends.
De onveranderlijke waarheid van Gods Woord
In contrast met de veranderende patronen van deze wereld staat het onveranderlijke Woord van God. Terwijl culturen opkomen en ten onder gaan, terwijl ideologieën komen en gaan, en terwijl menselijke meningen fluctueren, blijft Gods waarheid standvastig en eeuwig.
Dit onveranderlijke Woord is het fundament waarop de kerk is gebouwd. Het is niet de wijsheid van mensen, noch de tijdgeest, maar de geopenbaarde wil van God die het leven en de leer van de kerk moet leiden. Onze Heer Jezus Christus Zelf zegt in Mattheüs 7 dat degene die op de rots bouwt, stand zal houden wanneer de stormen komen. Die rots is het horen en doen van Zijn Woord.
Hebreeën 13:8 geeft ons deze zekerheid:
“Jezus Christus is gisteren, vandaag en tot in eeuwigheid Dezelfde.”
Omdat onze Verlosser niet verandert, verandert Zijn waarheid niet, en falen Zijn beloften niet.
Daarom, geliefde broeders en zusters, houdt vast aan de Schrift als uw hoogste autoriteit. Laat het Woord van God rijkelijk onder u wonen. Laat het uw prediking, uw pastorale werk, uw beslissingen als synode en uw leven als kerken vormgeven. In tijden van onzekerheid is het dit Woord dat richting geeft. In tijden van druk is het dit Woord dat moed geeft.
Een bemoediging voor een nieuw kerkverband
Als nieuw opgericht kerkverband staan jullie voor zowel kansen als uitdagingen. Er is de kans om nieuwe zendingsvelden te verkennen, om op te bouwen, vorm te geven en activiteiten te ontwikkelen die bijbelgetrouwheid weerspiegelen. Maar er zijn ook uitdagingen – vragen over eenheid, identiteit en volharding.
In dit opzicht willen we jullie bemoedigen met de beloften van de Schrift. De kerk is geen menselijke constructie; zij is het werk van Christus Zelf. In Mattheüs 16:18 verklaart onze Heer:
„Ik zal mijn kerk bouwen, en de poorten van de hel zullen haar niet overweldigen.”
Deze belofte is niet beperkt tot een bepaalde tijd of plaats – zij geldt voor de kerk in elk tijdperk. Uw vertrouwen mag daarom niet rusten op menselijke kracht of organisatorisch vermogen, maar op de trouw van Christus.
We moedigen u ook aan om standvastig te blijven in uw roeping. 1 Korintiërs 15:58 zegt:
“Daarom, mijn geliefde broeders, wees standvastig, onwankelbaar, altijd overvloedig in het werk van de Heer, wetende dat uw arbeid in de Heer niet tevergeefs is.”
Zelfs wanneer resultaten niet onmiddellijk zichtbaar zijn, zelfs wanneer de culturele stroming sterk tegen u in gaat, is uw arbeid in de Heere nooit tevergeefs.
Blijf trouw doorgaan met de verkondiging van het evangelie. Bewaar de zuiverheid van de sacramenten. Oefen kerkelijke tucht met wijsheid en liefde. Dit zijn niet louter menselijke tradities – het zijn kenmerken van de ware kerk.
De situatie in de GKSA
Vanuit ons perspectief herkennen we in Zuid-Afrika en Namibië veel van dezelfde uitdagingen waarmee u te maken heeft, ook al verschillen onze contexten. Ook wij leven in een samenleving die snelle veranderingen ondergaat, en we ervaren de druk van secularisatie, pluralisme en voortdurende culturele transformatie.
In januari 2026 hielden we een synode waarop we verschillende moeilijke beslissingen hebben genomen met betrekking tot onze theologische opleiding, kerkelijke eenheid, de ontwikkeling en toerusting van jongeren, de structuur voor de kerken in Namibië en onze liturgie. De tijd staat ons niet toe alle details te delen, maar we kunnen wel zeggen dat we het belang van eenheid in de waarheid hebben geleerd.
Efeziërs 4:4–6 spreekt van “één lichaam en één Geest… één Heer, één geloof, één doop, één God en Vader van allen”. Deze eenheid is een geschenk van God, maar vraagt ook om onze ijverige inspanning om deze in nederigheid en liefde te bewaren.
Het is onze oprechte wens dat wij een hechte relatie zullen hebben met de Gereformeerde Kerken (in Nederland), en daarom heeft onze synode in januari 2026 besloten u ecumenical unity (zusterkerkrelatie) aan te bieden. Een aanbod waarover uw synode zal beslissen. Wij staan klaar om elkaar te ondersteunen, van elkaar te leren en elkaar aan te moedigen in onze gezamenlijke roeping.
Samen wandelen als pelgrims
De kerk van Christus is een gemeenschap van pelgrims. We zijn op weg naar de vervulling van Gods beloften – de nieuwe hemel en de nieuwe aarde. Op deze pelgrimsreis worden we geconfronteerd met beproevingen, maar we zijn niet zonder hoop.
Terwijl u als kerken verdergaat, vertrouw uzelf voortdurend toe aan de Heere. Zoek Zijn leiding in uw beraadslagingen. Bid om wijsheid, om eenheid en om volharding.
Tot slot
Geliefde broeders en zusters, wij danken de Heere voor u. Wij danken Hem voor uw toewijding aan Zijn Woord, voor uw verlangen om in Zijn waarheid te wandelen, en voor uw bereidheid om standvastig te blijven in een veranderende wereld.
Wij bidden dat de Heer uw synode en denominatie rijkelijk zal zegenen. Moge Hij u wijsheid schenken in uw beslissingen, helderheid in uw discussies en eenheid in uw doel. Moge Hij uw kerken sterken, zodat u een licht mag zijn te midden van een verduisterde wereld.
Wij sluiten af met de woorden van Judas 24–25:
“Hem nu, die u kan behoeden voor struikelen en u onberispelijk kan stellen voor de aanwezigheid van zijn heerlijkheid met grote vreugde, aan de enige God, onze Verlosser, door Jezus Christus, onze Heer, zij eer, majesteit, heerschappij en macht, vóór alle tijden en nu en voor eeuwig. Amen.”
Namens de GKSA,
Dr. Heinrich Zwemstra