Bubbelen en krentebollen - 2
D.J. Bolt0
01-06-26
Vooraf
We hadden niet verwacht nog een tweede versie van Bubbelen en krentebollen te moeten schrijven. Maar er is op de eerste versie gereageerd. Niet door de deelnemers aan het gesprek maar door de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers. Dat maakt dat een nieuwe versie van het verhaal nodig is.
Waarom? Zie onderstaande emailcorrespondentie:
Geachte heer/mevrouw,
We hebben geconstateerd dat u een artikel uit De Nieuwe Koers zonder toestemming hebt overgenomen, of daar in elk geval zeer ruim uit hebt geciteerd.
Het betreft deze bijdrage: https://www.eeninwaarheid.info/index.php?rub=5&item=2671
Dit is niet toegestaan. De volgende bepaling is van toepassing:
Het is iedereen toegestaan om de eerste vijftig woorden over te nemen met daaronder een link naar het complete artikel op onze site.
Voor het overnemen, opslaan en verspreiden van (delen van) de inhoud en gebruik van de vormgeving, op welke wijze dan ook, moet je vooraf schriftelijke toestemming krijgen van de uitgever c.q. hoofdredactie. Het opslaan voor persoonlijk, niet-commercieel gebruik is toegestaan.
We verzoeken u vriendelijk doch dringend uw bijdrage binnen 48 uur aan te passen dan wel te verwijderen.
Met hartelijke groet,
Felix de Fijter | hoofdredacteur
Wij hebben daarop geantwoord:
Geachte hr. De Fijter,
Hierbij vragen wij u alsnog toestemming het artikel te mogen gebruiken. Het zou jammer zijn als ik de tekst reduceer tot 50 woorden. Bovendien zal dat ook niet ten goede komen aan de naam en faam van De nieuwe koers.
Met vriendelijke groet,
D.J. Bolt
Reactie daarop:
Geachte heer Bolt,
Wij doen onze uiterste best met beperkte middelen journalistiek van hoogwaardig niveau na te streven. Wij hebben de inkomsten van abonnees hard nodig om dat vol te houden. Vanuit dat oogpunt hanteren we de eerder genoemde regels. Mocht u nu een bepaalde charitatieve doelstelling nastreven of wat dan ook, dan zou een uitzondering op zijn plaats zijn. In dit geval doet u mee aan het debat. Dat is prima, maar het is geen grond voor het ongeoorloofd kopiëren van grote stukken tekst.
Dus bij dezen nogmaals het verzoek de tekst aan te passen of te verwijderen.
Met hartelijke groet,
Felix de Fijter
Tot zover de correspondentie.
Wij gaan dus de tekst aanpassen en verwijderen de letterlijke citaten van de Theologen der Nederlanden. En vervolgens proberen we een eerlijke samenvatting van hun bijdragen te geven. Nu eerst dus een tussenversie waarvan we hopen dat die niet de grens van 50 citaatwoorden overschrijdt. Als dat wel het geval, horen we het graag.
De nieuwe definitieve versie maken duurt nog even, maar het komt goed.
Bubbelen en krentebollen - 2, tussenversie
We volgen intensief de ontwikkelingen op de kerkelijke erven. Er vinden grote verschuivingen in geloof en overtuigingen plaats die vijftig jaar geleden voor onmogelijk zouden zijn gehouden. Weer gaan theologen voorop samen met invloedrijke publicisten in de media[1]. Daarbij is natuurlijk van groot belang grip te krijgen op het onderwijs, m.n. ook studenten in hoger en academisch onderwijs tot aanvaarding te brengen van nieuwe ideeën en ideologieën. Dat geeft wel wrijving. Want orthodoxe overtuigingen zijn niet zo gemakkelijk 'klein te krijgen'. We geven een voorbeeld hoe pogingen daartoe in z'n werk gaan.
Een interview tussen theologen
Sinds het begin van dit jaar geeft het ND een maandelijks magazine uit, De Nieuwe Koers geheten. Daarin vonden we een interview met een drietal 'Theologen der Nederlanden' (april 2026). Daarvan wordt vermeld:
- Theoloog der Nederlanden prof. dr. A. Huijgen (47), hoogleraar dogmatiek aan de Protestantse Theologische Universiteit in Utrecht (PThU). Lid van de Christelijke Gereformeerde Kerken.
- Jonge Theoloog der Nederlanden N. Troost-van Diggelen (24), tweedejaars theologie masterstudent aan de PThU, bachelor gehaald aan de Rijksuniversiteit Groningen. Lid van de Christelijke Gereformeerde Kerken.
- Jonge Theoloog der Nederlanden R. van den Broek-Orsel (25) afgestudeerd theologe aan de Christelijke Hogeschool Ede. Werkt bij het Leger des Heils. Bezoekt verschillende kerken.
Onder de schreeuwende kop
'Meneer, ik
hoor hier
dingen die echt
niet oké zijn'
geeft Sjoerd Wielenga verslag van de samenspraak. Dat belooft dus wat! Want wat is er toch zo mis?
Ik schuif virtueel aan bij het gesprek. Als Lid der Nederlanden (al een behoorlijke tijd) meen ik enig recht te hebben me in de gepubliceerde uitwisseling van gedachten te mogen mengen. Temeer, omdat de oudste van de drie theologen, zo zal blijken, het juist 'geweldig vindt', 'gaat stralen' zelfs!, als hij tegengesproken wordt.
Ik hoop dat ook het geval is na mijn zegje.
Ter introductie: ik laat de korte samenvatting van Wielinga, zijn naschrift alsmede de foto's van de deelnemers weg. Verder neem ik de tekst in extenso over, aangevuld dus met mijn inbreng onder mijn achternaam. De tussendoor vragen zijn van de interviewer.
Interview plus
> Wat herkenden jullie in het artikel in dit blad over polarisatie?
Troost:
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
Bolt: Het is toch helemaal niet erg als je je voor je keuze - zeker als het daarbij om zaken als vrouw-in-ambt gaat die het verstaan en omgaan met de Schrift raken – moet 'verantwoorden'? Dat zul je, als het goed is, toch zelfs graag doen? Je voelt immers 'roeping' tot het ambt?
En wat die vrijzinnige docent die de kerkleer moet onderwijzen betreft: het is heel goed voor te stellen dat je niet uren en dagen naar hem wilt luisteren. Zeker als hij niet gelooft in Gods onfeilbaar Woord, de godheid van Christus ontkent of de opstanding een fabel acht. Dit kun je niet gladstrijken met de dieptreurige mogelijkheid dat je later zulke collega-predikanten in de kerk (PKN) tegen zult komen. M.i. geef jij, Troost, gelijk al een indicatie dat het eigenlijk niet kan, een kerk en zijn opleiding te bouwen zonder vast en belijnd fundament in het Woord van God.
Huijgen:
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
Bolt: Kernpunt in dit interview is dus veiligheid, ieder moet zich in alle onderwijssituaties 'lekker' kunnen voelen. Maar wat bedoel je precies met veiligheid? Naar ik aanneem geen fysiek geweld, dat zal en moet ieder afkeuren. Ik krijg de indruk dat je bedoelt dat zonder terughoudendheid waarden en overtuigingen ter discussie mogen worden gesteld en de verzamelde aanhangers daarvan in hun particuliere 'bubbel' opgeborgen. De noodzaak tot dat hedendaagse 'bubbelen' zou dan vooral ontstaan door gebrek aan het zien en lezen van dezelfde verhalen in internet en gemeenschappelijke kranten.
Maar, vraag ik je, moet je niet een spa dieper steken? Komt dat akelige bubbelen niet voort uit het ter discussie stellen en verachten van allerlei fundamentele waarden die er vroeger in de (orthodoxe) kerken werden geleerd? Ook door jou en door velen in jouw kerken?
Troost:
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
> De moeite van deze studenten is toch best legitiem?
Troost:
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
Bolt: Hoezo 'praten langs elkaar heen'? Er is toch een fundamentele kloof tussen gelovigen en ongelovigen? Tussen kinderen van God en godlozen? In zending en evangelisatie gaat het om het brengen van het Evangelie van eeuwig behoud of verlorenheid. Of is dat een non-issue aan de PthU, in elk geval bij deze docent? Dan heeft hij wel wat uit te leggen, inderdaad 'uit te pakken'.
Orsel
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
Avondmaal
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
Bolt: Durven jullie, christelijke gereformeerden, het echt niet meer aan (ook bij 'betere voorbereiding) dit ook blasfemisch, godslasterlijk te noemen? Echt, voor mij onbegrijpelijk …
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
Bolt: Zeker, het is genade om aan het Heilige Avondmaal te mogen aanschuiven! Tegelijk, en dat weten jullie, Huijgen en Troost, vieren we geen open Avondmaal. Paulus vermaant in zijn brief aan de gemeenteleden van Korinthe immers dat ieder zich van te voren moet beproeven en dán pas deelnemen. Anders komt het 'oordeel' over hem (1Kor.11:23-29). Wat dat betekent is verder prachtig uitgewerkt in het formulier voor de viering van het Heilige Avondmaal zoals, neem ik aan, ook in de CGK wordt gebruikt.
Krentenbol
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
Huijgen:
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
Orsel:
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
Bolt: Ik begrijp het grapje ook niet. Wat is het 'grapje' precies? Je kunt immers best theologie studeren en niet de kansel beklimmen. De CGK heeft zelfs meerdere keren 'op het hoogste kerkelijke niveau' uitgesproken dat de kansel niet toegankelijk is voor vrouwen. En, zoals eerder gezegd, als je het kennelijk persoonlijk wel als 'roeping' ziet, dan wil je dat toch ook toelichten, graag motiveren vanuit de Schrift?
Al eerder zei Huijgen: 'het is heel belangrijk dat mensen zich durven uitspreken, maar tegelijkertijd heb je op de academie frictie nodig; zonder wrijving geen glans; een bepaalde mate van ongemak hoort bij leren en zorgt ervoor dat je anders gaat aankijken tegen je eigen opvattingen'.
Welnu, wat is er mis met die vraag van die 'kerkelijk rechtse jongens'?
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
Bolt: Boef uit Donald Duckstad, 'grapje' zeker?
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
Huijgen:
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
Orsel:
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
Bolt: Wonderlijk! Wat moeten we hier nu uit leren, Orsel? Laat me het even scherp stellen: dat wel of niet de vrouw-op-de-kansel OK is, dat wel of niet een homoseksuele relatie OK is? Maakt niet uit, als je maar 'gezellig' samen krentenbollen kunt eten, en niet probeert elkaar te overtuigen, ieder rustig en veilig naar zijn of haar bubbel verwijst en daar laat. Laat ieder zijn eigen mening, ik de mijne, jij de jouwe, zoals dat in onze moderne samenleving fundamenteel geloof is. Zodat het 'leuk' blijft.
Maar is dat werkelijk Bijbels, christelijk?
Investeren in de relatie
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
Huijgen:
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
Bolt: Het lijkt me heel terecht dat een docent niet maar 'droog' doceert en dat ook te merken valt wat hij gelooft en wat dat voor consequenties heeft in zijn leven. Daarom is het van groot belang dat jonge mensen studeren bij confessioneel betrouwbare docenten en instellingen zodat ze niet voortdurend aan allerlei 'winden van leer' worden blootgesteld alsof die de gewoonste zaak van de wereld zijn, 'OK' zijn. Het doet toch scherpe pijn dat het geloof van jongvolwassenen met bijvoorbeeld de 'historisch-kritische aanpak' systematisch wordt afgebroken!
Wat kan daarentegen een Schriftgelovige docent veel betekenen voor de gelovige vorming van zijn studenten!
> Hoe doet u dat zelf?
Huijgen:
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
Bolt: Is dit grapje wel 'OK'…?
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
Bolt: Nou ga je weer bubbelen en zelfs die ook nog 'ontlabelen'. Is dat nou het hoogste doel van je onderwijs? Een community bouwen als een consumentenmarkt? Waar jij dan ook je eigen schapje met aantrekkelijke theologische waren hebt? Met spullen die overigens ook in schappen elders liggen alleen anders verpakt?
Als je gereformeerd bent dan is het hoogste doel in je leven God liefhebben en de naaste liefhebben als jezelf. Dat betekent kort gezegd God dienen naar zijn Woord, overeenkomstig wat Hij heeft geopenbaard. Dat is toch echt wat anders dan je 'breedheid' op het gebied van LHBTQIA+ tonen met een buitenlandse non-binaire gast.
Troost:
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
> Maar voor deze studenten zijn thema's over gender, man-vrouw-rolverdeling en seksualiteit fundamenteel. Ze ervaren zo'n college als in strijd met Gods Woord.
Huijgen:
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
Bolt: De vraag van de interviewer is precies het kernpunt waar het in deze zaken om draait. Ga dáár nou es op in en ontwijk het punt niet door het snel bij de studenten te leggen. Jij als docent hebt de taak om je studenten op deze punten te onderwijzen vanuit de Schrift en te wapenen tegen de moderne tijdgeest. Zo hoor je toch in jouw kerk te Genemuiden dat vrouw-in-ambt en homoseksuele relaties niet Bijbels zijn. Meerdere generale synodes van jouw kerkverband hebben dat vanuit de Schrift immers aangetoond. Dus?
Orsel:
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
Bolt: Gelukkig, dat ook ik een 'rechterflank mening' mag hebben. En ja, die wil ik ook graag op de goede manier communiceren. Als 'goed communiceren' geleerd wordt op de opleiding is dat uitstekend natuurlijk. Tegelijk, die 'lieverds' moeten natuurlijk wel eerlijk blijven zeggen 'wat ze denken'. Anders wordt het allemaal heel onoprecht. Al eerder zei Huijgen: 'het is heel belangrijk dat mensen zich durven uitspreken', dat je 'frictie nodig hebt' want 'zonder wrijving geen glans' en 'een bepaalde mate van ongemak hoort bij leren'. Zo!
Overigens, kun je, Orsel, het voorbeeld even wat meer toelichten: wat waren die 'heel nare dingen'? Want hier worden die 'gereformeerde lieverds' toch wel wat 'geframed', geëtiketteerd zonder te vertellen wat er echt aan de hand was. Bovendien, er zijn heel nare dingen gebeurd door roomsen in het verleden, denk aan de inquisitie. Dat mag (moet) nog steeds worden verteld.
Huijgen:
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
De middenpositie
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
Bolt: Inderdaad, Huijgen, je bent je er misschien niet zo van bewust maar je polariseert ook. Zie als voorbeeld het interview dat je gaf op Cvandaag[2].
Verder, eerlijk gezegd, begrijp ik niet precies wat je bedoelt met 'het gesprek in het midden'. Bedoel je dat je in het midden geen eigen standpunt inneemt maar alleen kritiek of commentaar levert op degenen die 'vóór zijn' ('links') én op degenen die 'tegen zijn' ('rechts')? Een comfortabele middenpositie waarbij je niet kleur hoeft te bekennen?
Maar is dat wel oprecht?
Troost:
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
Bolt: Precies!
Huijgen:
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
Bolt: Ik onderbreek je even. Hier ontwijk je weer de zaak waar het haar om gaat en schuif je het punt van jou naar de studente. Moet je je 'progressiviteit' toch niet eens eerlijk publiek verantwoorden? Ik noem maar wat: hoe je lidmaatschap van de CGK is te verenigen met opleiden aan de PKN universiteit? Hoe (christelijk) gereformeerd-zijn te combineren valt met streven naar eenheid met de RK? Maar misschien heb je dat wel gedaan en heb ik dat gemist.
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
Bolt: Zeg eens eerlijk, wat zou je zelf willen?
Orsel:
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
Bolt: Nee, 'schreeuwen' is niet goed. Maar helderheid geven over je overtuiging is wat anders. Dat kan zeker (diep) raken, denk aan de verbubbeling, hierboven aangegeven, de 'lieverds van de zware jongens kant' bijvoorbeeld, duidingen die gemakkelijk als denigrerend kunnen worden ervaren. Maar eerlijk en open-hart-ig uiten wat je beweegt en leidt, geeft duidelijkheid. En dat is in een wereld vol leugen en schijn zeer belangrijk!
Huijgen:
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
Bolt: Inlevend vermogen in andermans situatie en overtuiging is zeker ook een heel waardevolle eigenschap. Maar het kan niet in minderheid gebracht worden op een leven naar de wil van God. Zo kun je begrijpen hoe een ongelovige denkt en hem dat ook laten weten echter tegelijk hem wel proberen duidelijk te maken dat hij op een heel verkeerde, doorlopende weg is.
Troost:
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
Bolt: "Het klinkt goed maar wat bedoel je precies? Inderdaad 'de gezindheid van Christus', laat die ons beheersen en weerspiegeld worden in ons leven!
Maar we moeten wel even doorpraten wat precies met die 'gezindheid' wordt bedoeld. Bijvoorbeeld zoals Paulus die in de Romeinenbrief weergeeft (12:2):
… word niet aan deze wereld gelijkvormig, maar word veranderd door de vernieuwing van uw gezindheid om te kunnen onderscheiden wat de goede, welbehaaglijke en volmaakte wil van God is.'
Mijn concrete vraag aan jou, Troost, en ook aan Huijgen, is: hoe zie je als christelijke gereformeerde theologen samenwerking voor je met vrijzinnige collega's die misschien wel het bestaan van Christus zoals in het NT geopenbaard, ontkennen …?
Orsel:
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
Huijgen:
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
Bolt: Laat dit interview met mijn extensie proef op de som zijn: ga jij, Huijgen, ook stralen van mijn bijdrage daaraan? Ik stuur het je toe. Reageer gerust, je krijgt alle ruimte voor een reactie. Dat geldt ook voor de andere deelnemers aan het gesprek.
Orsel:
Bijdrage op last van de hoofdredacteur van De Nieuwe Koers verwijderd.
Bolt: Nog een laatste opmerking. Terwijl jullie je uiterste best doen op 'lief-zijn' voor elkaar te bevorderen groeit rondom ons een wereld vol dreiging m.n. op het ook door jullie aangeroerde LHBTQIA gebeuren. Een wereld die hard op weg is om met geweld de gender-ideologie op te dringen aan ieder, en dat vooral ook via het onderwijs[3]! Had die actualiteit niet veel meer jullie aandacht moeten krijgen?
NOTEN
[1] Zie eerder artikel Krant aan kop.
[2] Zie CGK kroniek – 11, Hooggeleerd onbegrip.
[3] Zie op deze site Orde LBTQIA – 4 en ook Orde LBTQIA – 5 en Orde LBTQIA – 6.