Orde LHBTQIA - 1
D.J. Bolt
07-03-26
Een lezer attendeerde op een kerkdienst die hem bijzonder getroffen had, de dienst in de NGK Plantagekerk te Zwolle op 15 februari 2026, voorganger ds. D.J. Welfing. Via kerkdienstgemist konden we deze vinden en hebben die digitaal bijgewoond. Tijdens de preek werd aangegeven dat voor wie het wilde de uitgeschreven preek kon worden verkregen. Dat hebben wij gedaan en inderdaad werd deze ons welwillend toegestuurd.
We zijn terughoudend als het gaat om een publieke reactie op kerkdiensten. Predikanten werken en worstelen om onder leiding van de Heilige Geest het Woord een preek te te maken en vervolgens het Woord te bedienen aan de gemeente. Daar past geen 'kritiek op afstand' bij.
Dat we een uitzondering maken voor genoemde dienst en preek is omdat er zeer fundamentele noten in worden gekraakt op het gebied van de zgn. scheppingsorde, kortweg, de schepping van man en vrouw. God schiep de mens 'mannelijk' en 'vrouwelijk'. Dat was eeuwenlang het kardinale punt in de afwijzing van allerlei homo- maar ook andere seksuele relaties. Maar daar zijn andere visies op ontwikkeld. In de samenleving worden homoseksuele relaties haast als vanzelfsprekend aanvaard op basis van onze Nederlandse 'democratische normen en waarden'. Zo hebben we voor het eerst in onze geschiedenis een homoseksuele premier die binnenkort gaat 'trouwen'.
Wat is nu het geloof en belijden op dit punt in de NGK? We denken dat de gehoorde preek daar inzicht in geeft. Maar die ook nog een stap verder doet. Daarom gaan we deze bespreken. Op welke weg worden onze vroegere kerkelijke broeders en zusters geleid?
In een lange preek ('anderhalf keer zolang als gewoonlijk') probeert de predikant zijn visie als Gods Woord aan de mens te brengen. Daarvoor worden zelfs de kinderen van 8-12 jaar ingeschakeld. Ook dát was voor ons schokkend om te ervaren. Om te zien en te horen hoe getracht wordt kinderen en volwassen tot aanvaarding te brengen van allerlei relaties buiten 'de klassieke' man-vrouw relatie.
De grote lijn in de dienst kan als volgt worden weergeven:
- Eerst iedereen te bewegen tot een houding van aanvaarding van tegengestelde standpunten en overtuigingen.
- Vervolgens allerlei Schriftgegevens op het gebied van homoseksualiteit in OT en NT niet van toepassing te verklaren.
- Tenslotte een additionele 'scheppingsorde' te promoten.
Laten we zien.
De Bijbeltekstaanhalingen in dit artikel zijn uit de HSV. Ons commentaar is ingesprongen weergegeven.
Kindmoment
Het kindmoment in de dienst wordt gebruikt om de kinderen, maar ook de volwassen, op het spoor te zetten van 'aanvaarding van het standpunt van de ander'. De leider doet dat op een slimme manier. Hij verdeelt de kinderen worden twee groepjes en gaat er tussen staan. Uit zijn tas haalt hij een kartonnen kruisje en laat het zó zien dat de ene groep de ene kant, de andere groep slechts de andere kant ziet.
Vervolgens stelt hij de vraag: Welke kleur heeft dit kruis?
De ene groep kinderen zegt 'groen', de ander 'roze. De leider probeert het ook even bij de volwassenen. Hij speelt 'hoogst verbaasd': dit kan toch niet die twee verschillende antwoorden? 't Is toch ook zo heel jammer dat ze het niet eens zijn met elkaar. Dan maar even stemmen wie gelijk heeft? Nee, dat vinden de kinderen geen goed idee.
Grappig, de leider valt door de mand als een slimpie even aan voor hem de andere kant van het kruis heeft gekeken: het kruis is groen aan de ene en roze aan de andere kant...
Maar de duidelijke boodschap is voorgespeeld: samen bij het kruis kun je verschillende meningen hebben over zaken in de Bijbel. De leider haalt een Bijbel uit de zak: 'Ook al ben je christen we zijn het niet altijd eens. Daar gaat het nu ook over LHBTIQ, zegt hij tegen de kinderen. 'Als een jongen met jongen of een meisje met een meisje gaat trouwen, mag dat?' Het is 'niet leuk' als de ander zegt: je ziet het verkeerd', je moet 'anders kijken'.
Dus: we gaan de Bijbel opendoen en bidden om te leren hoe je met elkaar omgaat als je 'het niet echt helemaal met elkaar eens bent'.
Preek
De predikant sluit waarderend aan bij het kindmoment. We volgen hem op zijn 'exegetisch reis' door de Bijbel en focussen daarbij de kernen van zijn betoog dat 'voluit vanuit de Bijbel' zal worden ondernomen.
De preek bestaat uit drie delen:
- De Wet
- Het Koninkrijk waar Jezus over vertelt
- De Stad op de berg, de stad van God
Deel 1 - Wet
De predikant loopt langs wat hij noemt 'homoteksten' in de Bijbel. Zijn vraag is:
'Moet een homostel die in liefde en trouw samenleeft, en Jezus volgt, zich eigenlijk wel aangesproken voelen in deze teksten?'
Genesis 19:4,5
“[4] Maar nog voordat Lot en zijn gasten konden gaan slapen, liepen alle mannen van Sodom bij Lots huis te hoop, jong en oud, niemand uitgezonderd. [5] ‘Waar zijn die mannen die bij je overnachten?’ riepen ze Lot toe. ‘Breng ze naar buiten, we willen ze nemen!’”
Stelling
Het gaat hier helemaal niet over homoseksueel gedrag.
Argument 1
Het is toch 'zeer onwaarschijnlijk alle mannen van Sodom homoseksueel geaard waren'.
Nee, dat staat er ook niet. Alle mannen 'liepen te hoop'. Vergelijk dat met een felle demonstraties in de huidige tijd: bij en rondom alle demonstranten zijn ook heel vaak mensen belust op sensatie, rellen. Vergelijk de kruisiging van Jezus: de omstanders waren niet allemaal mensen die zijn dood wilden, integendeel.
Argument 2
Wat de Sodomieten schreeuwen, '… we willen ze nemen', kan heel goed anders vertaald worden. Bijvoorbeeld: 'opdat wij ze kennen'. Dus geen (homo)seksuele gemeenschap maar de gasten 'vooral met geweld ondervragen', 'tot bekentenis dwingen'.
Gezien wat de koningen van Sodom (en Lot) eerder was overkomen - krijgsgevangen genomen en weer door Abraham bevrijd (Gen. 15) - waren zij 'beducht op spionnen'. Dus 'seks was niet opzet en doel'.
Allereerst betekent 'iemand kennen' in de Schrift ook seksuele omgang hebben. Letterlijk staat er in Gen. 4:1,17.25, Gen. 19:8, Richt.19:23: 'Adam kende (opnieuw) Eva'; 'Kaïn kende zijn vrouw'; 'Lots dochter kenden nog geen man'; '…breng de man naar buiten (…) zodat wij hem kennen'. Er is dus geen reden om hier een andere betekenis van het woord 'kennen' te forceren.
Bovendien, is het niet een beetje fantasie om juist beducht te zijn voor spionnen die logeren in Lots huis? Immers, Lot zelf is eerder slachtoffer geweest van de oorlog die omliggende landen tegen o.a. Sodom hadden gevoerd. En was het niet oom Abraham met zijn mannen geweest die de koningen van Sodom en Gomorra had bevrijd? Dan is er toch weinig reden om neef Lot en zijn gasten van samenzwering te verdenken en daarom met geweld te ondervragen?
Als we ons ook enige fantasie mogen veroorloven dan is het dit, wat we ergens lazen. Sodom was een zeer verdorven stad o.a. met verwerpelijke homoseksuele praktijken. Als er dan prachtige mannen – in engelengedaante! - worden gesignaleerd ontbranden lustgevoelens die rücksichtslos moeten worden bevredigd. Zoiets.
Argument 3
Lot biedt zijn beide dochters aan voor seks, het gaat dus toch om seks? Welnee, zo'n aanbod was 'in die tijd een niet ongebruikelijk blusmiddel in een oproer'.
Juist in de kader van 'willen kennen', mannen die seks met de mooie engelen willen hebben, is het, hoe walgelijk ook, 'logisch' dat Lot de seksuele losbandigheid en wellust wil trachten te blussen en zo zijn gasten beschermen.
Argument 4
Het 'belangrijkste punt'. Mattheüs 10 verhaalt hoe Jezus zijn discipelen uitzendt met het Evangelie. Ze zijn vergelijkbaar met de twee gasten van Lot, namelijk boodschappers van God.
Jezus zegt dan: Voor een stad die niet gastvrij voor jullie is, zal de dag van het oordeel veel erger zijn dan voor Sodom en Gomorra.
Dus 'Jezus leest Genesis 19 niet als een tekst over homoseksualiteit, maar als een tekst over gastvrij zijn voor de boodschappers van God'.
De predikant vat verzen in Mat. 14 en 15 samen maar daarbij valt een essentieel tekstdeel buiten de boot. We citeren de verzen 14 en 15 in z'n geheel:
'… als iemand u niet ontvangt en niet naar uw woorden luistert, vertrek dan uit dat huis of die stad en schud het stof van uw voeten' (14).
'Voorwaar, Ik zeg u: Het zal voor het land van Sodom en Gomorra verdraaglijker zijn op de dag van het oordeel dan voor die stad' (15).
We hebben de woorden die we misten onderstreept. O.i. gaat het daarom: luisteren, aanvaarden, gehoorzamen van het verkondigde Woord. Als dáár geen ontvankelijkheid voor is, het verworpen wordt, dan is het oordeel erger dan over Sodom en Gomorra. Daar was ook heel erge zonde, zo erg dat
'de rechtvaardige Lot leed onder de losbandige levenswandel van normloze mensen– want deze rechtvaardige, die in hun midden woonde, heeft dag in dag uit zijn rechtvaardige ziel gekweld bij het zien en horen van hun wetteloze daden' (2 Petr.2:7,8).
Maar als het Evangelie willens en wetens verworpen wordt is dat nog erger! Dat is de boodschap!
Hoe kun je dit toch reduceren tot de zonde van gebrek aan 'gastvrijheid'?
Conclusie
Genesis 19 kun je dus niet gebruiken om homoseksuele geaardheid af te keuren van mensen die juist wèl openstaan voor de boodschap van God.
We hopen dat de weergegeven tegenargumenten ervan mogen overtuigen dat de fantasierijke omgang in de preek met het Woord niet verantwoord is en verworpen moet worden. En dat het dus wél over afkeurenswaardig homoseksueel gedrag gaat.
Leviticus 18 en 20
'U mag niet slapen met een mannelijk persoon, zoals u met een vrouw slaapt. Dat is een gruwel', Lev. 18:22
'Wanneer een man met een andere man slaapt, zoals men met een vrouw slaapt, dan hebben zij beiden iets gruwelijks gedaan. Zij moeten zeker ter dood gebracht worden. Hun bloed rust op henzelf', Lev.20;13
Stelling
Deze teksten gaan niet over onze homoseksuele relaties in liefde en trouw.
Argument 1
Je moet deze teksten in 'breder verband' zien. In de hoofdstukken waarin ze voorkomen gaat het over 'seksuele reinheid: geen seks met je moeder, stiefmoeder, zus, stiefzus, schoonzus, tante, stiefdochter, schoondochter, een schoonzus, een dochter van een van je kinderen, of een menstruerende vrouw en ook niet met dieren'.
Deze opsomming beeldt praktijken in de Egyptische koningshuizen af. Je moet al deze regels 'zien tegen de achtergrond van gruwelijke afgodendienst' met zijn tempelprostitutie.
Dus als mensen heilig voor God willen leven dan zijn 'deze teksten niet te gebruiken om homoseksuele geaardheid af te keuren'.
Allereerst proberen we een mogelijk misverstand te voorkomen. De predikant spreekt van afkeuring van 'geaardheid'. Maar het gaat in de teksten over seksueel handelen. We nemen aan dat hij dat laatste ook bedoelt en geven daartegen onze tegenargumenten.
We kunnen het niet goed volgen als de predikant stelt dat de Schrift alleen maar iets negatiefs zou zeggen over genoemde seksuele handelingen als die plaatsvinden in het kader van afgoderij. Even consequent ter verduidelijking: mensen mogen seks met dieren hebben als ze dat maar niet doen in het kader van afgodische denken maar in een 'heilig leven voor God'. Als je 'heilig leeft' in welke relatie ook, dan hebben deze teksten geen betekenis, ze hadden slechts te maken met de afgoderij in o.a. 'Egyptisch koningshuizen'. Kan toch niet?
Waar blijft zo de heilige Schrift als norm voor ons leven?, is onze vraag.
Ter vergelijking: als ik door rood rijd maakt het geen verschil voor een politieman als ik hem bezweer het wegenverkeersreglement heilig te achten en altijd voorzichtig rijd, de boete wordt uitgeschreven en blijft even hoog…
Argument 2
Homoseksualiteit wordt in de tekst als iets gruwelijks geduid.
Maar dat woord wordt 'bijna exclusief (maar liefst 40 keer) in het Oude Testament gebruikt bij afgoderij'. Dus homoseksualiteit is kennelijk 'gruwelijk' als er dáár sprake van is. Weer, het gaat niet om homostellen die 'heilig in het volk van God willen leven'.
Eigenlijk zijn hiervoor al tegenargumenten gegeven. Maar nog wel even over 'gruwelijks' of 'gruwel'. De predikant acht dat eigenlijk een woord dat alleen of 'bijna exclusief' met afgoderij te maken heeft. En het komt inderdaad heel vaak daarmee in relatie voor. Maar we geven een aantal voorbeelden dat je niet zomaar op deze wijze kunt negeren. Want ook dit is een gruwel voor God:
- Offeren van gebrekkige dieren (Deut. 17:1)
- Mannen en vrouwen die zich kleden met kleren van de andere sekse (Deut.22:5)
- Geen zuivere maat en gewicht hanteren (Deut. 25:16)
- Hoogmoedige ogen, valse tong, onschuldige bloedvergieten, vals getuige, twistzoeker (Spreuken 6:16 e.v.)
- Uitbuiten van armen en behoeftigen (Ezech. 18:12)
- Verkrachting van eigen zus (Ezech. 22:11)
- Hooghartigheid (Luk.16:15)
Allemaal dingen die de Heere niet wil en ernstig veroordeelt. Zou dat anders zijn bij 'mannen die bij mannen liggen'?
Conclusie
Je kunt deze teksten 'niet zomaar gebruiken om homoseksuele geaardheid af te keuren van mensen die juist HEILIG in het volk van God willen leven en God willen dienen'.
Inderdaad 'niet zomaar'. Maar de Schrift is tegelijk duidelijk dat de Heere in de eerste plaats gruwt van afgoderij en tegelijk ook van alles wat niet strookt met zijn wetten en ordeningen. Dat kunnen we niet 'neutraliseren' met wat wij naar eigen inzicht als 'heilig leven' benoemen.
Romeinen 1
'25 Zij hebben de waarheid van God vervangen door de leugen, en het schepsel vereerd en gediend boven de Schepper, Die te prijzen is tot in eeuwigheid. Amen.
26 Daarom heeft God hen overgegeven aan schandelijke hartstochten, schandelijke hartstochten want ook hun vrouwen hebben de natuurlijke omgang vervangen door de tegennatuurlijke.
27 En evenzo hebben ook de mannen de natuurlijke omgang met de vrouw opgegeven, en zijn in wellust voor elkaar ontbrand: mannen doen schandelijke dingen met mannen en ontvangen het gepaste loon voor hun dwaling in zichzelf.
28 En omdat het hun niet goeddacht God te erkennen, heeft God hen overgegeven aan verwerpelijk denken, om dingen te doen die niet passen.' Rom.1:22-28
Argument
Hier is niet de fout dat mannen seks met mannen of vrouwen met vrouwen hebben. Nee, het punt is dit ze hun oorspronkelijke 'trouwe heteroseksuele relatie hebben ingewisseld voor een voor hen tegennatuurlijke homoseksuele relatie. Ze handelen tegen hun eigenlijke aard en hebben nu 'seks met alles en iedereen', 'omniseksueel'. Het gaat dus (weer) niet om mensen met een 'natuurlijke homoseksuele geaardheid die in een trouwe relatie willen leven'.
De predikant meent dus dat dé zonde die in dit gedeelte wordt aangewezen, is, dat mensen, mannen en vrouwen, tegen hun heteroseksuele geaardheid in gaan handelen, 'gewisseld' hebben. Seks hebben tegen hun oorspronkelijke natuurlijke driften.
Maar de hele perikoop, vanaf vers 18, geeft een ander beeld van de situatie. Het begint ermee dat God mensen ziet die 'de waarheid in ongerechtigheid onderdrukken' (18). Hoewel zij God kennen, hebben 'zij Hem niet verheerlijkt of gedankt' (21). Zij hebben 'de waarheid van God vervangen door de leugen, en het schepsel gediend boven de Schepper' (28)!
'Dáárom(!) heeft God hen overgegeven aan schandelijke hartstochten, want ook hun vrouwen hebben de natuurlijke omgang vervangen door de tegennatuurlijke' (26).
Kortom, hun zonde is liegen tegen Gods waarheid, dát is de reden waarom God hen straft met homoseksuele gedragingen.
O.i. kan niet worden ontkend dat deze gedragingen hier negatief worden geduid. God beloont deze ketters toch niet met 'iets moois'? Integendeel, 'God heeft hen overgegeven aan verwerpelijk denken, om dingen te doen die niet passen.'
1 Kor. 6 / 1 Tim. 1
10 Dwaal niet! Ontuchtplegers, afgodendienaars, overspelers, schandknapen, mannen die met mannen slapen, dieven, hebzuchtigen, dronkaards, lasteraars en rovers zullen het Koninkrijk van God niet beërven.
11 Sommigen van u zijn dat wel geweest, maar u bent schoongewassen, maar u bent geheiligd, maar u bent gerechtvaardigd, in de Naam van de Heere Jezus en door de Geest van onze God'. 1 Kor.6:10,11
'8 Maar wij weten dat de wet goed is, als men die wettig gebruikt,
9 en als men dit weet: dat de wet niet bestemd is voor de rechtvaardige, maar voor wettelozen en voor opstandigen, goddelozen en zondaars, onheiligen en onreinen, voor hen die vader of moeder vermoorden, voor doodslagers,
10 voor ontuchtplegers, voor mannen die met mannen slapen, voor mensenhandelaars, leugenaars, meinedigen en als er iets anders tegen de gezonde leer is,
11 overeenkomstig het Evangelie van de heerlijkheid van de zalige God, dat mij toevertrouwd is.' 1 Tim.1:8-11
Argument
Het gaat hier om 'een homoseksuele praxis die eigenlijk vooral over misbruik en pedoseksualiteit gaat'. Paulus waarschuwt dat 'je elkaar in het Koninkrijk van God geen onrecht mag aandoen'. 'Machtsongelijkheid (de sterke die de zwakke misbruikt) mag niet bestaan'.
Ook hier gaat het weer niet over hen met 'een homoseksuele geaardheid, die in een trouwe GELIJKWAARDIGE relatie willen leven'.
Is dit een aanvaardbare 'exegese'? Als we de rijtjes zonden en zondaars lezen dan zijn die toch onmogelijk samen te vatten in een categorie 'misbruik en machtsongelijkheid'? Denk bijvoorbeeld aan afgodendienaars, dronkaards, opstandigen, en ook 'mannen die met mannen slapen'. Tegen Timotheus is Paulus daar zelfs heel expliciet over als hij 'mannen die met mannen slapen' veroordeelt als 'tegen de gezonde leer', vrs. 10. Hij legt zelfs een directe relatie met het Evangelie. Zo diep gaat het kennelijk!
Deel 2 - Koninkrijk
Volgens de predikant gaan de 'homoteksten' in de Schrift over 'religieuze ontucht, verkrachting, overspel, incest, pedoseksualiteit of machtsmisbruik'. Opnieuw: niet over 'een relatie in liefde en trouw; van mensen die Jezus willen volgen.' De besproken teksten kunnen dus rustig in dit kader worden vergeten.
Maar er is een andere tekst die in de preek de basis vormt voor een nieuw fundamenteel dogma. In relatie tot de scheppingsorde. En waarmee het zicht op het samenleven van de geslachten ingrijpend verandert.
Daar willen de volgende keer aandacht aan geven.
Wordt vervolgd